Wat is tandbederf en waarom is het omkeerbaar?
Cariës, oftewel tandbederf, is een progressief proces waarbij mineralen uit het glazuur verdwijnen door bacteriën die suikers omzetten in zuur. In de vroege stadia kan dit proces echter worden gestopt en zelfs omgekeerd via remineralisatie (Featherstone, 2004).
Belangrijk: Een vulling behandelt alleen het gaatje, niet de oorzaak. Het echte herstel begint bij het herstellen van de balans in mineralen, speeksel en mondflora.
Stap 1: Honger aan een volle tafel – voeding als sleutel
Hoewel we voldoende eten, lijden tanden vaak aan micronutriëntentekorten. Dr. Ellie Phillips noemt dit “Honger aan een volle tafel”.
Essentiële voedingsstoffen voor gezonde tanden
Vitamine D: stimuleert calciumopname; tekort verhoogt cariësrisico (Schroth et al., 2016; Zhang et al., 2019).
Vitamine K2: helpt calcium naar tanden en botten transporteren (Wallace et al., 2014).
Vitamine A, B12, C, magnesium, foliumzuur: ondersteunen glazuur en speekselproductie.
TNO-onderzoek toont dat veel Nederlanders structureel onvoldoende vitamines en mineralen binnenkrijgen, ondanks een gevarieerd dieet (TNO, 2019).
Daarnaast bevordert een gezonde darmflora de opname van deze voedingsstoffen, wat cruciaal is voor het herstel van tanden (Peterson et al., 2018).
Stap 2: Mondrust en de kracht van speeksel
Speeksel is het natuurlijke reparatiesysteem van de mond. Het neutraliseert zuur en levert calcium en fosfaat voor remineralisatie (ten Cate, 1999).
Praktische tips voor mondrust
Beperk eetmomenten tot 3–5 keer per dag.
Sluit maaltijden af met glazuurvriendelijk voedsel: kaas, noten of volle yoghurt.
Mondrust van 1–2 uur na de maaltijd: mineralen in speeksel hebben tijd nodig om in het glazuur te dringen.
Elk tussendoortje veroorzaakt 20 minuten glazuurerosie. Beperk daarom snacks en suikerhoudende dranken (Moynihan & Petersen, 2004).
Stap 3: Xylitol – de natuurlijke katalysator
Xylitol is een natuurlijke zoetstof die cariësbacteriën remt, speeksel stimuleert en het glazuur versterkt (Mäkinen, 2010; Hayes, 2001).
Hoe te gebruiken:
Kauw xylitol-gom of neem een xylitol-muntje aan het einde van een maaltijd.
Volg dit met 1–2 uur mondrust voor optimale remineralisatie.
Gebruik dit dagelijks gedurende enkele maanden voor zichtbaar resultaat.
Het 3-stappenplan voor gezonde tanden
Voeding & micronutriënten: vitamine D, K2, A, C, magnesium; gezonde darmflora.
Mondrust & speeksel: beperkte eetmomenten, glazuurvriendelijke afsluiting, herstelperiode.
Xylitol: dagelijkse stimulatie van speeksel en bescherming tegen bacteriën.
Door deze drie stappen te combineren, kan het gebit zichzelf natuurlijk herstellen en kunnen gaatjes worden voorkomen en omgekeerd.
Bronnen (APA-stijl)
Featherstone, J. D. B. (2004). The continuum of dental caries—evidence for a dynamic disease process. Caries Research, 38(3), 224–231.
Hayes, C. (2001). Xylitol and dental caries: an overview for clinicians. Oral Health & Preventive Dentistry, 1(1), 5–10.
Mäkinen, K. K. (2010). Sugar alcohols, caries incidence, and remineralization of caries lesions: a literature review. Caries Research, 44(1), 38–44.
Moynihan, P., & Petersen, P. E. (2004). Diet, nutrition and the prevention of dental diseases. WHO Technical Report Series, 916, 1–75.
Peterson, C., et al. (2018). Gut microbiome and oral health: Implications for caries and periodontal disease. Microorganisms, 6(2), 36.
Schroth, R. J., et al. (2016). Vitamin D status and dental caries in children. Nutrients, 8(11), 740.
ten Cate, J. M. (1999). Current concepts on the theories of the mechanism of action of fluoride. Acta Odontologica Scandinavica, 57(6), 325–329.
Wallace, T. C., et al. (2014). Vitamin K and bone health: implications for dental health. Nutrition, 30(11–12), 1200–1207.
Zhang, J., et al. (2019). Maternal vitamin D status and children's dental development: Generation R Study. Journal of Dental Research, 98(8), 868–875.
TNO. (2019). Voedselconsumptiepeiling 2019: voedingsinname en tekorten in Nederland. TNO.
